Stalno predstavništvo Srpske pravoslavne crkve pri evropskim institucijama: umetnost (ne)mogućeg

Veselica Milan (Institut za međunarodnu politiku i privredu,Beograd), milan.veselica@diplomacy.bg.ac.rs

Srpska pravoslavna crkva je 2004/2005. godine odlučila da otvori stalno predstavništvo pri evropskim institucijama u Briselu, po ugledu na ostale evropske pomesne pravoslavne crkve. Međutim, iako je odluka Svetog arhijerejskog sinoda Srpske pravoslavne crkve o postavljenju stalnog predstavnika i dalje na snazi, rad predstavništva je u zastoju duži niz godina. U radu se analiziraju mogućnosti koje bi oživljavanje rada stalnog predstavništva u Briselu donelo Srpskoj pravoslavnoj crkvi, i to usmeravajući pažnju na zagovaranje o Kosovu i Metohiji i raspolaganje evropskim fondovima. Ipak, zapaženi su i izazovi koji se, uglavnom, tiču šire političke situacije na evropskom kontinentu i međucrkvenog spora Moskve i Carigrada. Metodologija istraživanja obuhvata analizu godišnjih izveštaja Evropske komisije o Kosovu i Metohiji (upoređenih sa izveštajima Stejt departmenta SAD) u periodu od 2015. do 2024. godine, te razgovor sa arhimandritom Danilom Ljubotinom, dugogodišnjim stalnim predstavnikom Srpske pravoslavne crkve pri evropskim institucijama. Prvo, primećene su određene manjkavosti u izveštavanju Evropske komisije o stanju Srpske pravoslavne crkve na Kosovu i Metohiji, što može biti deo zagovaračke agende. Drugo, zapaženi su potencijali koje Srpska pravoslavna crkva može da iskoristi kroz projektno finansiranje. Stoga, zaključuje se da bi aktivan rad stalnog predstavništva u Briselu imao pozitivne efekte za Srpsku pravoslavnu crkvu, uprkos trenutnoj strategiji održavanja delikatne ravnoteže.

Ključne reči: Srpska pravoslavna crkva, stalno predstavništvo, Evropska unija, zagovaranje, Kosovo i Metohija, fondovi