Osporavanje Evropske unije kao proizvoda američkog multilateralizma, neoliberalizma i globalizacije

Zečević Slobodan (Institut za evropske studije, Beograd), szecevic5@gmail.com

Osnivanje Evropskih zajednica i Evropske unije uklopilo se u vladajuću multilateralnu koncepciju međunarodnih odnosa koje su nametale Sjedinjene Američke Države u godinama posle Drugog svetskog rata. Evropska unija imala je zadatak da spoji više nacionalnih tržišta u jedno, odnosno da liberalizuje trgovinsku razmenu, obezbedi slobodnu konkurenciju na unutrašnjem evropskom tržištu i da donese evropsko zakonodavstvo koje bi ujednačilo ekonomske norme njenih država članica. Viđena kao multilateralni proizvod neoliberalnog ideološkog koncepta, Evropska unija našla se na udaru neokonzervativne ideologije i američke kontrarevolucije koju predvodi američki „poslovni čovek“, političar i predsednik – Donald Tramp (Donald Trump). Ova supranacionalna organizacija više nije američki miljenik, niti disciplinovani i podređeni saveznik, već se sve više shvata kao „parazit“ koji živi na račun Sjedinjenih Američkih Država i koji potčinjava svoje građane, potirući njihovu nacionalnu i državnu samosvojnost, identitet kao i osnovne demokratske vrednosti. Stoga, 21. vek označava istorijski period u kojem se Evropska unija suoačava sa unutrašnjom institucionalnom krizom i spoljnim egzistencijalnim izazovima.

Ključne reči: Evropska unija, multilateralizam, globalizacija, suverenizam, pravna država, neokonzervativizam